Mười bốn giới tiếp hiện

Trích An Lạc Từng Bước Chân của Thiền Sư Thích Nhất Hạnh

Mười bốn giới Tiếp Hiện

Giới thứ nhất: Không được thờ hay thần tượng bất cứ một chủ nghĩa hay một lý thuyết nào, kể cả những chủ nghĩa và lý thuyết Phật Giáo. Những hệ thống giáo lý trong đạo Phật phải được nhận thức như những pháp môn hướng dẫn tu tập mà không là những chân lý tuyệt đối để bảo vệ và thờ phụng.

Giới thứ hai: không được yên trí rằng những kiến thức mình hiện có là những chân lý bất di bất dịch, như thế để tránh sự trở thành cố thủ và hẹp hòi. Phải học thái độ phá chấp và cởi mở để đón nhận quan điểm của kẻ khác. Chân lý chỉ có thể thực chứng trong sự sống mà không thể tìm kiếm trong kiến thức và khái niệm. Phải nguyện suốt đời là một người đi tìm học và phải thường trực quan sát sự sống nơi chính mình và nơi cuộc đời.

Giới thứ ba: Không được ép buộc người khác, kể cả trẻ em, theo quan điểm mình, bất cứ bằng cách nào: uy quyền, sự mua chuộc, sự dọa nạt, sự tuyên truyền và giáo dục nhồi sọ. Phải tôn trọng sự khác biệt của kẻ khác và sự tự do nhận thức của họ. Tuy nhiên nên dùng những phương tiện đối thoại ái ngữ và bất bạo động để giúp người khác cởi bỏ cuồng tín và cố chấp.

Giới thứ tư: Không được trốn tránh thực tại khổ đau, nhắm mắt trước khổ đau và đánh mất ý thức về khổ đau của cuộc sống. Phải tìm tới với những kẻ khổ đau bằng các phương tiện tiếp xúc, tường thuật, hình ảnh, âm thanh… Nên thường xuyên tự đánh thức mình và những người xunh quanh về sự có mặt của những đau khổ hiện thực khắp nơi trên thế giới.

Giới thứ năm: Không nên tích lũy tiền bạc và của cải trong khi nhiều người đang đói khổ thiếu thốn. Không được đặt danh vọng và quyền hành làm mục tiêu của đời mình. Phải sống giản dị, và phải biết chia sẻ thì giờ, khả năng và tài vật mình có với những kẻ thiếu thốn.

Giới thứ sáu: Không được giữ tâm sân hận và oán thù. Hãy học cách quán chiếu và chuyển hóa những hạt giống của sân hận và oán thù khi những hạt giống này còn chưa phát khởi trên ý thức. Khi tâm niệm sân hận và oán thù đã phát khởi, hãy nắm lấy hơi thở chánh niệm và quán chiếu về bề sâu để thấy được bản chất của tâm niệm sân hận và oán thù của mình và cũng để thấy được tự tánh và hoàn cảnh của những người đã gây lên tâm niệm sâu hận và oán thù ấy. Nên lấy con mắt từ bi để nhìn mọi người và mọi loài.

Giới thứ bảy: Không được buông thả theo loạn tưởng và hoàn cảnh để tự đánh mất mình.

Giới thứ tám: Không được nói và làm những điều có thể tạo nên sự bất hòa trong đoàn thể và có thể làm tan vỡ đoàn thể. Phải sử dụng ái ngữ và hành động hòa giải để giúp giải quyết những vụ bất hòa dù lớn, dù nhỏ.

Giới thứ chín: Không được nói dối để mưu cầu tài lợi và sự kính phục. Không được nói những lời gây chia rẽ, căm thù. Không được loan truyền những tin mình không biết là có thực. Không được phê bình và lên án những điều mình không biết chắc. Phải nói những lời chân thật và có giá trị xây dựng sự hiểu biết và hòa giải. Phải có can đảm nói ra sự thực về những tình trạng bất công, dù hành động này có thể mang lại những đe dọa cho sự an thân của mình.

Giới thứ mười: Không được lợi dụng đạo Phật và các đoàn thể giáo hội vào mục tiêu quyền bính. Không được biến các giáo đoàn thành những đảng hoạt động chính trị. Sống trung thực đời sống tâm linh và tôn giáo mình, giáo đoàn trong đó mình sống phải có thái độ rõ rệt, về những tình trạng áp bức và bất công xã hội, và sử dụng ảnh hưởng mình để chuyển đổi các tình trạng ấy mà không nên dấn thân vào những cuộc tranh chấp phe phái.

Giới thứ mười một: Không được sống theo tà mệnh. Không được sinh sống bằng những nghề nghiệp có thể gây tai tàn hại cho con người và thiên nhiên. Không được đầu tư vào những doanh nghiệp chuyên làm lợi cho một nhóm người trong khi tước đoạt môi trường và cơ hội sinh sống của những nhóm người khác. Nên chọn một nghề có thể giúp mình thực hiện được lý tưởng từ bi cứu khổ của đạo Phật.

Giới thứ mười hai: Không được giết hại sinh mạng, không được tán thành sự chém giết. Phải tìm mọi cách có thể để bảo vệ sinh mạng, ngăn chặn chiến tranh, xây dựng hòa bình.

Giới thứ mười ba: Không được lấy làm tư hữu những tiền bạc và của cái không phải của mình tạo ra. Phải biết ngăn ngừa những kẻ tích trữ và làm giàu bất lương không kể gì đến sự đau khổ của những kẻ bị áp bức và thua thiệt.

Giới thứ mười bốn: Không được đối xử với thân thể mình một cách khinh suất. Phải biết bảo trọng thân thể mình, xem thân thể mình là đền thờ của tâm linh, là chiếc thuyền vượt biển. Phải học bảo tồn tinh, khí và thần để có thể có đủ năng lực hành đạo.

Advertisements

“Anh có dồn sự tức giận vào trong, tích trữ nó, và anh quyết định rằng nếu cần, anh có thể để mình nổ tung thành ngàn mảnh nhưng một ngày nào đó, nhất định anh sẽ phải cai trị tất cả mọi người và tất cả mọi thứ xung quanh anh?”

“Không.”

“Không ư? Anh để cho mình quên đi à?”

“Không. Tôi ghét sự bất tài. Có lẽ đó là cái duy nhất tôi thực sự ghét. Nhưng nó không làm tôi muốn thống trị người khác hay muốn dạy dỗ họ bất cứ điều gì. Nó làm tôi muốn được làm công việc của tôi theo cách của chính tôi, và để bản thân tôi bị nổ tung thành ngàn mảnh nếu cần.”

— Suối Nguồn, Ayn Rand

Nghĩ về anh

Anh thương mến,

Thực ra từ đợt trước về Sài Gòn, HB đã nói với em là anh chuẩn bị đám cưới. Em đã không hỏi gì thêm, vì trong suốt nhiều năm nay em luôn giữ cho mọi thông tin về anh đến với em một cách ngẫu nhiên.

Ly nói muốn đi cùng em tới Cameron Highlands để đón năm mới. Chuyến đi này là impromptu thôi ạ. Ly lúc đầu đã ngại traffic, chúng em đã định đón năm mới trekking ở Sing. Em nghĩ Ly sợ em nghe tin đám cưới của anh buồn nên mới thay đổi quyết định rủ em đi chơi như thế. Ly còn hỏi em nếu em ok với việc Ly đi đám cưới anh. Trời bó tay, tất nhiên là em ok rồi, Ly còn làm bạn của anh trước khi làm bạn của em mà. Dạo này em thấy em khó tính với Ly ghê. Ly đến muộn là chuyện thường ở huyện mà sao em lại khó chịu cơ chứ. Em nói lý do đấy với QA, QA nói với em là QA không ngại phải đợi, vì bạn ý bảo là khi chờ đợi bạn ý biết là sẽ có điều tuyệt diệu nào đó đang tới. Nghĩ như QA thật là hay phải không anh? Em đã nghĩ như thế trong nhiều năm đợi anh, anh biết mà phải không? Em đã đợi cho đến khi thấy rằng mình không nên đợi nữa. Thôi, quay lại chuyện Ly, khi nào đợi Ly em sẽ nghĩ như thế, nghĩ rằng à, bạn thân xinh đẹp tốt bụng của mình đang đến rồi.

Em nghĩ về anh, em không thấy trong lòng đau buồn như trước nữa. Anh biết là em luôn trân quý khoảng thời gian có anh, khoảng thời gian em một mình nghĩ về anh ở Sing, và khoảng thời gian em nhận ra rằng mình không cần cố chấp thế nữa. Em mong anh hạnh phúc. Thực sự anh ạ!

Part of that world

“The seaweed is always greener
In somebody else’s lake
You dream about going up there
But that is a big mistake
Just look at the world around you
Right here on the ocean floor
Such wonderful things surround you
What more is you lookin’ for?”

“Up where they walk
Up where they run
Up where they stay all day in the sun
Wanderin’ free
Wish I could be
Part of that world”

Wish I could be part of your world 🙂

 

Mùa 28

Bốn năm gần đây, tôi đều đón sinh nhật ở các nơi khác nhau. Lần này có phần đặc biệt hơn, vì lần đầu sau tám năm đi xa, chỉ hai giờ bay nữa thôi là tôi sẽ ở Sài Gòn rồi. Lần nào đi công tác, tôi cũng ra sân bay sớm. Đường ra sân bay giờ này chẳng mấy khi tắc, đường đã có lác đác xe.
Sau khi mua được café rồi, tôi mới có thể lôi điện thoại ra đọc tin nhắn. Sớm nay những tia nắng đầu tiên đã xuất hiện, chỗ tôi giờ là sáu giờ mười lăm phút sáng. Tôi định lôi sách ra đọc, mỗi lần cần tĩnh lặng, tôi sẽ đọc. Thế nhưng, lúc này đây tôi thấy nhớ nhà, nhớ bố mẹ. Nhìn dòng người vội vã ở trên sân bay, tôi nhớ tới ngày tôi rời Hà Nội đi học. Đó là một ngày hè cuối tháng bảy, trời nóng. Nội Bài của hôm đó có cảm giác chật hẹp hơn rất nhiều. Một người đi mà biết bao người tiễn. Hành lý của bạn tôi, của tôi to ụ, lèn chặt sách và mì tôm. Chúng tôi ra đi mang theo nhiều ước mơ, còn trái tim thì chất đầy nỗi nhớ. Tám năm trôi qua, tôi đã đi nhiều nơi, gặp nhiều người, mà quên rằng bố mẹ cũng theo năm tháng già đi, cứ nghĩ về điều đấy thôi, tôi lại thấy thương bố thương mẹ đến nao lòng. Nhiều lúc tôi tự hỏi không biết tôi đi đã đủ lâu chưa, lại còn đi vào những tháng năm đẹp nhất của tuổi trẻ!
Nhưng thực lòng, tôi lúc nào cũng cảm ơn tháng năm không trở lại đó, khi mà tôi có thể gặp những người mà tôi trân quý. Họ cho tôi những bài học về sự khiêm nhường, về cả sự quyết liệt, về niềm ham sống, về cả sự cảm thông. Họ cho tôi niềm tin rằng “sợi chỉ xanh óng ánh” sẽ không rời đứt dù sợi chỉ ấy có nhỏ bé có mỏng manh, rằng mọi hạt giống gieo xuống rồi cũng nảy mầm dù có nhọc có tốn công. Họ đã kiên nhẫn với tôi, kiên nhẫn nghe tôi nói, và kiên nhẫn ngay cả lúc tôi không nói gì. Kiên nhẫn với tình cảm của chúng tôi.
Hà Nội mùa này thật đẹp. Thực lòng nói xong, tôi thấy có chút ngượng ngùng vì đã tuyên bố cái điều hiển nhiên ấy, hihi. Đẹp nhất có lẽ là nắng. Lung linh. Lung linh. Mấy hôm nay tôi gặp mọi người, cảm giác thân thuộc, cứ như là bao ngày tháng qua tôi không hề đi đâu cả, vẫn ở đây thôi. Dù có ngược đường, nhưng tôi vẫn muốn được đi đường Phan Đình Phùng, con đường đẹp nhất Hà Nội (cái này là do chúng tôi tự phong danh hiệu cho đường PĐP nhé). Con đường đẹp lấp lánh nhiều kỉ niệm, từ hồi cấp hai học thêm nhà cô Hà, đến nhà Thái Ni, đến nhà Buji, nhà Mờ Lờ, rồi về nhà tôi đều được đi trên đường này. Được gặp lại các bạn thật vui. Nhìn thấy niềm vui tất bật của bạn chuẩn bị lễ cưới, niềm mong mỏi em bé ra đời, niềm hạnh phúc của bạn bên đứa con đầu lòng, tất cả thật ấm áp. Tôi thấy các bạn tôi rất đẹp, thật đấy! Có cảm giác như niềm hạnh phúc của bạn lan cả tới chỗ của tôi rồi này. Việc lập gia đình rồi có con mang nhiều ý nghĩa. Yêu thương từ thế hệ trước nhờ đó mà đã được nhân lên thật nhiều.
Lúc ở Changi tôi định viết mấy dòng muốn cảm ơn mọi người đã nghĩ tới tôi, vậy mà dài dòng qua Tân Sơn Nhất đến tận Nội Bài. Bây giờ là mười giờ mười lăm sáng, nhiều mây xám nặng nề, nhưng vẫn có mặt trời, vẫn có nắng.
Vậy thôi.

20161001 – Tự nhắc

 

 

claude_monet_french_-_sunrise_marine_-_google_art_project
Sunrise (Marine) by Claude Monet (Google Art Project)

Sáng thứ bảy dịu dàng,

Đêm hôm qua tôi không thể nào ngủ sớm, đã đi ngủ từ lức 11 giờ hơn mà trở mình qua, trở mình lại. Tôi lại ôm lap xem, nghe các thứ để làm dịu lòng mình (cái này là sai lầm muôn đời mà tôi vẫn chưa sửa được, nếu không ngủ được thì tuyệt đối không được sờ tới lap, nếu không đêm sẽ còn dài hơn). Tôi nằm ngủ mà mơ màng đủ thứ, nhưng sáng dậy tôi lại không thể nhớ được gì mà chỉ thấy mệt. Tôi mong trời sáng, tôi có thể đi chùa.

Lúc ngồi viết mấy dòng này, trời chuẩn bị sắp mưa. Tôi thích mưa quá, thích cảm giác làm việc nơi góc phòng của mình dưới ánh đèn vàng ấm áp, với một cốc cafe nóng, và ngoài trời mưa, trời mưa, cảm giác bình an khi có một mái nhà che đầu thật dịu dàng đến lạ.

Sáng nay tôi đã kịp ra chùa, tôi muốn làm cho lòng mình tĩnh lại. Tôi quyết định thế này:

Thay vì tốn thời gian để hấp dẫn người khác, tôi sẽ tập trung làm tốt việc của tôi, gồm có: việc văn phòng, việc học finance (tôi phải nhắc tôi nhiều lần lý do tại sao tôi muốn học finance), việc chuẩn bị cho conference, việc đọc, việc học tiếng anh (phát âm và viết), những việc làm giàu tri thức và vốn sống của tôi.

Dành thời gian cho những người mà tôi yêu quý, cố gắng ở bên họ trong các sự kiện của họ. Nếu như các sự kiện đó quan trọng với họ, thì đó cũng thực sự quan trọng với tôi.

Cùng vui với hạnh phúc của bạn, tôi sẽ vui với hạnh phúc của QP anh N., nếu như hai người đấy là một đôi, bởi hai người mà yêu nhau ấy giữa họ có “sợi chỉ xanh óng ánh” cùng rất nhiều tơ duyên. Điều đó thôi cũng đủ để chúc phúc mối nhân duyên đó rồi.

Vẫn sẽ tin tưởng rằng “nếu có lý do thì sẽ gặp”, “tương phùng rồi sẽ gặp, sao sợ muộn”. Cái này tôi không thể giải thích, nhưng niềm tin ấy đó vốn là thứ không thể rạch ròi.

Đã quyết thế rồi thì cứ làm theo.

Vậy thôi, back to work nhé 🌿